x

KONTAKT

Zostaw nam wiadomość - odpowiemy najszybciej, jak to możliwe.
  • +48 508 608 409
  • kontakt@kancelaria-szymczykiewicz.pl
  • ul. Ratuszowa 11 lok. 129, Warszawa
  • +48 508 608 409
  • kontakt@kancelaria-szymczykiewicz.pl
  • ul. Ratuszowa 11 lok. 129, Warszawa
1
reforma procedury karnej
OPUBLIKOWANE W: Prawo karneWszystkie wpisy

Wielka reforma modelu procedury karnej (KPK)

Rząd PIS z dniem 15 kwietnia 2016 wprowadził wielkie zmiany w procedurze karnej (KPK) – cofnięto poważną reformę (nowelizację) tej procedury wprowadzoną przez poprzedni Rząd. Ten ruch zmienia cały model procesu i odchodzi od nadrzędności zasady kontradyktoryjności stron.

            Przedmiotowy wpis będzie na poziomie ogólnym, w następnych omówię szczegółowo poszczególne zmiany – co zmieniono, co uchylono, a czego niestety nie zmieniono i nie uchylono.

Tak jak wskazałem – zmianie ulega model procesu, wyznaczony po 1 lipca 2015 jako model kontradyktoryjny. być z założenia biernym obserwatorem sporu (inicjatywę dowodową mógł przejawiać tylko wyjątkowo) oceniającym na końcu, kto go wygrał. Co więcej, to przed sądem miało się toczyć zasadnicze postępowanie dowodowe – to miał być koniec z odczytywaniem notatek z śledztwa, koniec z przesłuchiwaniem świadków w procesie kilkukrotnie i odczytywania im zeznań sprzed lat. Proces miał być dynamiczny i bezpośredni przed Sądem.  To strony (a nie sąd) miały szukać dowodów i je przeprowadzać. Na potrzeby tego modelu zmieniono bardzo wiele przepisów – w tym również konstrukcję aktu oskarżenia. Wprowadzono instytucję przyznawania każdemu oskarżonemu obrońcy z urzędu (na jego żądanie, czyli..prawie w każdej sprawie).

Wskazany model teoretycznie jest bardzo skuteczny i efektywny.  Problemem było jego wdrożenie w życie – w realia polskie, w specyfikę i warunki pracy szeroko pojętego wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania. Polski wymiar sprawiedliwości i przede wszystkim organy ściganie nie były organizacyjnie, technicznie ani nawet mentalnie gotowe na taką procedurę. Ministerstwo Sprawiedliwości po zmianie Rządu oceniło tę reformę i jej skutki bardzo krytycznie. Minister Ziobro wskazał wprost, iż ta reforma była katastrofą (Rzeczpospolita, 18.11.2015)

W związku z powyższym cofnięto reformę KPK po 1 lipca i powrócono do „starego modelu” procesu, w którym sąd jest aktywnym uczestnikiem postępowania, przeprowadza dowody nie tylko na wniosek stron, ale i z urzędu (ma tu nieograniczone możliwości) i w którym to na sądzie spoczywa ciężar dbania o prawidłowy przebieg procesu oraz ciężar dotarcia do prawdy materialnej (wartość nadrzędna procesu).

Osobiście jako prawnik ośmielam się twierdzić, że cofnięcie reformy KPK z dnia 1 lipca 2015  było dobrym posunięciem Rządu i było konieczne. Ciesze się, że wraca „stary KPK”. Nie oznacza to, że ów „stary” model KPK jest bez wad (ma ich wciąż kilka) czy że cała reforma (wszystkie przepisy) są bardzo dobre (jest tam co najmniej jeden rażąco zły przepis, jest kilka niejasności, kilku rzeczy niestety nie zmieniono). Nie oznacza to, że dalej KPK i kodeks karny nie wymagają pewnych zmian i korekt, w tym celu usprawnienia procesu i jego przyśpieszenia. Chodzi natomiast o model, uważam że obrano właściwy.

Moim zdaniem model KPK po 1 kwietnia 2016 w sposób pełniejszy realizuje zasady prawdy materialnej, lepiej strzeże interesów stron procesu (zwłaszcza pokrzywdzonego) i przywraca szanse na sprawność i wydajniejszą pracę organów ścigania.

 

Z dniem 15 kwietnia 2016 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 11 marca 2016 o zmianie ustawy –  kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016 poz. 437). Ustawa ta wprowadza wielkie zmiany, odwracając całą wielką reformę procedury karnej wprowadzonej z dniem 1 lipca 2015 roku przez poprzedni Rząd.

1 Komentarzy

Dodaj komentarz

Możesz użyć następujących znaczników i atrybutów HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>