x

KONTAKT

Zostaw nam wiadomość - odpowiemy najszybciej, jak to możliwe.
  • +48 508 608 409
  • kontakt@kancelaria-szymczykiewicz.pl
  • ul. Ratuszowa 11 lok. 129, Warszawa
  • +48 508 608 409
  • kontakt@kancelaria-szymczykiewicz.pl
  • ul. Ratuszowa 11 lok. 129, Warszawa
0
nowelizacja kpk wykaz zmian
OPUBLIKOWANE W: Prawo karneWszystkie wpisy

Nowelizacja KPK – wykaz najważniejszych zmian

Z dniem 15 kwietnia 2016 wprowadził wielkie zmiany w procedurze karnej (KPK), jest to kolejna wielka nowelizacja KPK na przestrzeni roku.  Poniżej analiza zmian.

Z dniem 15 kwietnia 2016 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 11 marca 2016 o zmianie ustawy –  kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2016 poz. 437). Ustawa ta wprowadza wielkie zmiany odwracając całą wielką procedury karnej wprowadzoną z dniem 1 lipca 2015 roku przez poprzedni Rząd. Obok zmian odwracających skutki reformy zmienionych zostało także przy okazji parę innych przepisów.

Poniżej wykaz najważniejszych zmian w procedurze karnej:

  • przywraca poprzedni model procesu z aktywną rolą sądu (sąd może z urzędu prowadzić postępowanie dowodowe) i nadrzędną rolą prawdy materialnej
  • kończy z przyznawaniem każdemu obrońcy z urzędu na żądanie, wraca poprzedni model przyznawania obrońcy z urzędu (wykazane ubóstwo, nieletniość, oskarżenie o zbrodnię etc.)
  • likwiduje instytucję tzw. „umorzenia restytucyjnego” (nazywanego też „umorzeniem kompensacyjnym”) z art. 59a kodeksu karnego tj. umarzanie postępowania na wniosek pokrzywdzonego wskutek pojednania się i naprawienia szkody przez sprawcę
  • zmienia cel postępowania karnego tak, by osoba niewinna nie poniosła odpowiedzialności za czyn, którego nie popełniła
  • zmieniono konstrukcję bardzo ważnego przepisu art. 5 p. 2 KPK zawierającego zasadę in dubio pro reo – wraca „stare brzmienie” tego przepisu i teraz na korzyść oskarżonego będą interpretowane tylko nie dające się usunąć wątpliwości (a nie wątpliwości, których strony nie usunęły)
  • likwiduje instytucję zapoznania się końcowego pokrzywdzonego z aktami sprawyzmienia model składania wniosku o uzasadnienie wyroku wprowadzając „stare rozwiązania” – termin do złożenia wniosku nie będzie płynął od doręczenia wyroku z urzędu (bo już nie ma takiej instytucji), termin zawsze będzie wynosił 7 dni od ogłoszenia wyroku. Tym samym kończy się też co do zasady instytucja doręczania wyroku z urzędu w razie nieobecności oskarżonego (wyjątkiem jest np. wyrok nakazowy)
  • likwiduje organizację akt sprawy wprowadzoną reformą z 1 lipca 2015 (koniec wielu różnych oddzielnych teczek, wracają jednolite akta i załączniki do akt)
  • wprowadza zmiany przesłance stosowania aresztu z powodu grożącej wysokiej kary: teraz można ją stosować gdy czyn to zbrodnia lub przestępstwo zagrożone karą powyżej 8 lat pozbawienia wolności lub gdy sąd pierwszej instancji skazał oskarżonego na karę nie niższą niż 3 lata pozbawienia wolności (poprzednio było: wyższą niż 3 lata pozbawienia wolności)
  • wprowadza utrudnienie w dostępie obrońcy i oskarżonego/podejrzanego w dostępie do akt poprzez fakt, iż nie udostępnia się im akt świadka co do którego prokurator uzna, że zachodzi obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia lub wolności świadka lub osoby mu najbliższej
  • zmienia definicję i zakres dowodów niedopuszczalnych (wprowadzając de facto zgodę na korzystanie z tzw. „owoców zatrutego drzewa”)
  • zmienia zakres i dopuszczalność podsłuchu (art. 237a KPK) oraz zakres i dopuszczalność legalizacji czynności z zakresu kontroli operacyjnej dopuszczając objęcie zakresem tych czynności także inne czyny niż stanowiące pierwotne źródło działań (podsłuchu) w razie ich ujawnienia w toku czynności (art. 168b KPK)
  • umożliwia wydanie listu gończego również za pomocą internetu
  • zmniejsza kary porządkowe za niestawiennictwo świadka (z 3 do 10 tysięcy złotych)
  • wprowadza możliwość aresztowania świadka na okres do 30 dni za niestawiennictwo na wezwanie
  • wprowadza regułę, iż postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym z chwilą wydania stanowi tytuł wykonawczy
  • przedłuża możliwość złożenia kasacji na niekorzyść oskarżonego do roku (było pół roku)
  • przedłuża możliwość wznowienia postępowania umorzonego w sprawie gdzie stawiano zarzuty do roku od umorzenia postępowania (było pół roku)
  • wprowadzono i przywrócono kontrolę merytoryczną aktu oskarżenia (możliwość zwrotu aktu oskarżenia celem uzupełnienia istotnych braków postępowania – art. 344a p. 1 KPK)
  • przywrócono możliwość zakreślenia przez sąd oskarżycielowi terminu do usunięcia istotnych braków postępowania przygotowawczego ujawnionych w toku rozprawy
  • zmieniono konstrukcję aktu oskarżenia przywracając „stare zasady” jego konstrukcji
  • zawężono zakres spraw w których oskarżony może skorzystać z wniosku o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy – teraz możliwe są tylko przestępstwa zagrożone karą nieprzekraczającą 15 lat pozbawienia wolności
  • wprowadzono nową instytucję odwoławczą – skargę na wyrok sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji
  • wprowadzono możliwość zaskarżania braku wydania rozstrzygnięcia danej treści w apelacji
  • rozszerzono zakres uprawnień stron o udziału w posiedzeniach sądu (art. 464p.1 KPK)
  • zmieniono kwestię obowiązku udziału oskarżyciela publicznego w rozprawach w sprawach gdzie prowadzono dochodzenie – niestawiennictwo oskarżyciela publicznego na rozprawie nie tamuje jej toku. Przewodniczący lub sąd mogą uznać obecność oskarżyciela publicznego za obowiązkową.
  • wprowadzono nowy tryb losowego wyznaczania składu sędziowskiego (art. 352), zmiana wejdzie w życie 1 stycznia 2017
  • wprowadzono nową przesłankę wyłączenia sędziego od udziału w sprawie – wyznaczenie sędziego niezgodnie z zasadami losowania składu sędziowskiego określonego w art. 351 KPK
  • wprowadzono nową bezwzględną przesłankę odwoławczą w art. 439 p. 1 – pkt. 1a polegającą na bezwzględnym uchylaniu orzeczenia,w którego wydaniu brał sędzia lub sędziowie wyznaczeni z pominięciem nowego sposobu losowania składu sędziowskiego (art. 351) co do których nie uwzględniono wniosku o wyłączenie sędziego zgodnie z art. 40a KPK
  • stworzono Prokuratorowi Generalnemu nowe „super uprawnienie” do wnoszenia kasacji o niewspółmierności kary (w sprawach o zbrodnie)
  • ograniczono odpowiedzialność Skarbu Państwa za działania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości eliminując odpowiedzialność za niesłuszne stosowanie środków przymusu (odpowiedzialność pozostała tylko za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie)

Obok powyższych zmian wprowadzono również kilka pomniejszych zmian, zmian technicznych lub zmian mających na celu dostosowanie przepisów do wprowadzonych zmian (np. wykreślanie odniesień do przepisów uchylonych).

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Możesz użyć następujących znaczników i atrybutów HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>